Đại tướng Võ Nguyên Giáp: Nếu không trở thành người lính, có lẽ tôi vẫn là một thầy giáo

Ngày 28/9/1982, thay mặt Hội đồng Bộ trưởng (nay là Chính phủ), Phó Chủ tịch Hội đồng Bộ trưởng (nay là Phó Thủ tướng) Võ Nguyên Giáp đã ký quyết định: Từ nay hàng năm sẽ lấy ngày 20 tháng 11 là Ngày Nhà giáo Việt Nam.

Theo đó, Ngày Nhà giáo Việt Nam thể hiện đầy đủ sự quan tâm của Đảng và Nhà nước ta đối với đội ngũ giáo viên; để nêu rõ vị trí, vai trò quan trọng của đội ngũ giáo viên trong sự nghiệp đào tạo lớp người mới xây dựng CNXH và bảo vệ Tổ quốc XHCN; để phát huy truyền thống của nhân dân ta luôn luôn tôn trọng, quý mến thầy giáo và cô giáo.

Quyết định cũng nêu rõ: Việc tổ chức Ngày Nhà giáo Việt Nam cần được tiến hành trọng thể và thiết thực, tránh hình thức phô trương, gây phiền hà cho học sinh và cha mẹ học sinh.

Một sự lý thú là trước khi trở thành Phó Thủ tướng Chính phủ, Đại tướng Tổng Tư lệnh Quân đội, Bộ trưởng Bộ Quốc phòng suốt 30 năm, Võ Nguyên Giáp là một nhà giáo. Thầy Võ Nguyên Giáp dạy trường tư thục Thăng Long 5 năm liền từ năm 1935 đến 1940.

Trong hồi ức của mình, Đại tướng Võ Nguyên Giáp nhớ rằng, ông được Hoàng Minh Giám (sau này là Bộ trưởng Bộ Văn hóa - 1955) và Đặng Thai Mai (sau này là Bộ trưởng Bộ Giáo dục - 1946) giới thiệu vào dạy ở Trường Thăng Long. Thầy giáo Võ Nguyên Giáp lên lớp rất đúng giờ, chuẩn bị bài rất kỹ. Ông luôn coi trọng kỷ luật tự giác. Ông chia sẻ rằng mình thấy thích thú được dạy học ở Trường Thăng Long vì có một môi trường tốt để đào tạo thanh niên thành những người yêu nước.

Ông Hồ Trúc, nguyên Bí thư Đảng đoàn, Thứ trưởng Bộ GD-ĐT, ôn lại kỷ niệm cùng bạn bè Trường Thăng Long: “Thầy Giáp dạy sử rất hấp dẫn và phân tích sâu. Tôi còn nhớ như in bài sử về cách mạng tư sản Pháp, tấm bảng được kẻ làm 3 ô, dẫn sự kiện phân tích nguyên nhân rồi kết quả”.

Một người học trò đặc biệt khác là ông Bùi Diễm, cựu đại sứ của chính quyền Việt Nam Cộng hòa tại Mỹ, khi trả lời các nhà sử học phương Tây, đã nhớ lại hình ảnh thầy Võ Nguyên Giáp lên lớp giảng về lịch sử nước Pháp: "Như bị hút hồn về cuộc cách mạng Pháp và những nhân vật nổi bật của thời đó, ông thầy giáo họ Võ sôi nổi hào hứng kể lại những việc làm của Ủy ban Cứu quốc, của công xã Paris để trừng trị bọn phản cách mạng, bảo vệ lợi ích của quần chúng".

“Nếu không trở thành người lính, có lẽ tôi vẫn là một thầy giáo, có thể dạy môn Triết học hoặc Lịch sử” - Đại tướng Võ Nguyên Giáp đã trả lời nhà báo kiêm sử gia người Mỹ Stanley Karnow, phóng viên tờ New York Times, tác giả cuốn sách “Vietnam: A history” như vậy vào năm 1990./.

Thực hiện : Văn Khải - Hồng Quyên