Đồng chí Võ Chí Công và những chỉ đạo quyết định giải phóng Đà Nẵng

Sinh ra ở Tam Kỳ Quảng Nam, gần cả cuộc đời cách mạng của đồng chí Võ Chí Công gắn liền với quê hương và chiến Trường khu V. Từ năm 1961 đến khi giải phóng miền Nam ông là Phó Bí thư Trung ương Cục miền Nam, phụ trách Bí thư Khu ủy Khu 5, Chính ủy Khu 5. Liên Khu 5 bao gồm cả Trường Sơn và Tây Nguyên là địa bàn địch đánh phá vô cùng ác liệt.

Ông đã luôn bám sát với phong trào và chủ động đề xuất nhiều vấn đề có tính chiến lược cho con đường giải phóng miền Nam. Trong chiến dịch mùa xuân năm 1975, ông đã kiên trì đề xuất với Bộ Chính trị chọn chiến dịch mở màn là Nam Tây Nguyên và mục tiêu cụ thể là Buôn Ma Thuột. Và ông có vai trò đặc biệt quan trọng trong việc chỉ đạo Tổng tiến công và nổi dậy giải phóng Đà Nẵng vào ngày 29/3/1975. 

Bắt đầu từ 6 giờ sáng ngày 28/3 và chỉ trong vòng chưa đầy 30 giờ, tức là vào lúc15 giờ ngày 29/3/1975, quân ta đã giải phóng hoàn toàn Đà Nẵng. Đây là một điểm rất đặc biệt bởi vì thời điểm ấy, Đà Nẵng được đánh giá là căn cứ liên hợp quân sự lớn mạnh nhất của địch. Trước đó, cuộc họp Bộ Chính trị mở rộng vào tháng 12/1974 đã quyết định giải phóng Sài Gòn xong mới quay lại giải phóng Đà Nẵng. Sự thay đổi quan trọng này bắt đầu từ đề xuất và quyết định táo bạo, dũng cảm nhưng không hề phiêu lưu của đồng chí Võ Chí Công.

Nhà báo lão thành ĐẶNG MINH PHƯƠNG: "Khi đi thấy đánh tan tác ở Gia Lai, Kontum thì ông đặt điện đài giữa đường và điện cho Bí thư Thứ nhất Lê Duẩn cho phép tôi về bàn chuyện giải phóng Đà Nẵng, ông Duẩn trả lời là"Nếu thấy làm được thì giải phóng Đà Nẵng đi, ông Võ Chí Công rất vui vì câu đó, lúc đó địch còn 11 vạn quân, các nhà trí thức nói là địch có thể bỏ Sài Gòn nhưng giữ lại Đà Nẵng, còn hải lục không quân, ghê lắm, mình làm sao bóc được, thế mà ông Võ Chí Công ông làm được đấy, đó là khí thế của toàn quốc, nhưng phải nói ông Võ Chí Công có những quyết định quyết đoán, kịp thời. Giải phóng Đà Nẵng là bất ngờ đối với Trung ương nữa."

Nhà báo lão thành Đặng Minh Phương cũng có mặt ở chiến trường khu V từ năm 1966 trên cương vị là phụ trách Báo Cờ Giải phóng - cơ quan mặt trận Dân tộc giải phóng Trung Trung Bộ. Ông hiểu rõ tình hình và tương quan lực lượng lúc đó và không khỏi bất ngờ, ông vẫn luôn tìm cách để lý giải về chiến thắng thần tốc này.

Nhà báo lão thành ĐẶNG MINH PHƯƠNG: “Một ông tướng của Liên Xô hỏi ông Võ Chí Công làm sao đánh được khi mà địch có 11 vạn quân mà có thể giải phóng được Đà Nẵng, ông Võ Chí Công mới trả lời, ông có biết đánh võ không, ông nói khi lên võ đài thì thằng địch có nhiều thế, đánh thua cái này thì chuyển sang thế khác, ở Đà Nẵng cũng vậy, khi đó địch đang kéo quân các nơi vào, đang trở cách đánh thì mình chọn đánh ngay lúc đó, giải phóng Đà Nẵng là hết sức bất ngờ và từ đó địch thua luôn, ông Võ Chí Công là một hiện tượng đặc biệt.

Từ phương án cũ là "đánh từ nông thôn sang bao vây thành thị" ông đã quyết định chuyển sang lách bỏ nông thôn đánh vào thành phố, thị xã và khi đánh vào thành phố, thị xã thì sẽ được cả nông thôn, bởi thời cơ lúc này là rất quan trọng. Đi đôi với quyết tâm ấy là những biện pháp cụ thể, tỉ mỉ để đảm bảo giành thắng lợi hoàn toàn với ít tổn thất nhất. Đại thắng ở Đà Nẵng đã quét sạch hệ thống phòng ngự chiến lược của địch ở miền Trung.

Chiến Trường khu V là nơi khởi đầu của chiến dịch mùa xuân năm 1975, diễn ra quyết liệt, dồn dập, chỉ 31 ngày đêm đã đánh sập toàn bộ quân nguỵ. Khi đó địch có tới 30 vạn quân chủ lực và hàng chục vạn cảnh vệ, cảnh sát và các phương tiện chiến tranh hiện đại. Chiến thắng ấy đã làm cho con đường vào Sài Gòn rộng mở, quân ta có thể tiến công thần tốc, sớm giải phóng hoàn toàn miền Nam, thống nhất đất nước. Và chiến thắng ấy cũng ghi dấu những đóng góp to lớn của Bí thư Khu ủy Khu 5 Võ Chí Công đối với cách mạng miền Nam.

Thực hiện : Phan Xanh Trung Hiếu