Góc nhìn hôm nay: Gian nan về đích giải ngân gói hỗ trợ tiền thuê nhà cho công nhân

Cuối tháng 3/2022, khi Thủ tướng Chính phủ ký Quyết định 08 về Chính sách hỗ trợ tiền thuê nhà cho người lao động, theo đó, Chính phủ dành 6.600 tỷ đồng hỗ trợ tiền thuê nhà cho người lao động, dự kiến sẽ có 3,4 triệu lao động được thụ hưởng chính sách này. Tuy nhiên, sau 4 tháng chính sách có hiệu lực, việc giải ngân gói hỗ trợ tiền thuê nhà vẫn chậm mà hạn cuối nhận hồ sơ hỗ trợ đã gần kề.

MỚI GIẢI NGÂN ĐƯỢC 1% GÓI HỖ TRỢ TIỀN THUÊ NHÀ CHO CÔNG NHÂN

Theo quyết định 08, người lao động đang làm việc nhận hỗ trợ 500.000 đồng/người/tháng. Mức hỗ trợ đối với người lao động quay trở lại thị trường lao động 1.000.000 đồng/người/tháng, tối đa 3 tháng.

Theo thống kê tháng 7 tại 45 địa phương, số hồ sơ đề nghị hỗ trợ tiền thuê trọ là 558.000 hồ sơ, từ 13.800 doanh nghiệp với tổng kinh phí 357 tỷ đồng.  38 tỉnh đã phê duyệt hỗ trợ cho 280.900 lao động, kinh phí 209 tỷ đồng. Tuy nhiên, tỷ lệ giải ngân gói hỗ trợ này rất thấp sau hơn ba tháng triển khai. Hiện, mới chỉ có  13.500 lao động nhận được hỗ trợ,  với tổng kinh phí 70 tỷ đồng, đạt 1% so với mục tiêu đề ra.

Theo Thứ trưởng Lao động Thương binh và Xã hội Lê Văn Thanh, một trong những nguyên nhân khiến tỷ lệ giải ngân gói hỗ trợ này thấp là các địa phương chờ kinh phí từ Trung ương, chưa chủ động bố trí nguồn vốn thực hiện. Để tháo gỡ khó khăn này, Thủ tướng đã quyết định cấp 100% kinh phí từ ngân sách Trung ương cho các địa phương để thực hiện chính sách.

Ông LÊ VĂN THANH, Thứ trưởng Bộ Lao động, Thương binh và Xã hội : "Một số địa phương sợ sai nên yêu cầu người lao động phải có xác nhận thuê trọ của chính quyền địa phương, dù về nguyên tắc chỉ cần chủ trọ xác nhận. Một số doanh nghiệp cũng sợ sai nên lập danh sách và chuyển cho bảo hiểm xã hội chậm. Sau khi có quyết định của Thủ tướng, chúng tôi sẽ đôn đốc các địa phương giải ngân nhanh hơn, phấn đấu hoàn thành đúng thời hạn đề ra là giữa tháng 8." 

Hiện mới có 22 tỉnh thành giải ngân hỗ trợ tiền thuê nhà, số tiền chi trả được mới chiếm tỷ lệ 1%, vô cùng thấp. Trước thực tế việc giải ngân hỗ trợ tiền thuê nhà cho người lao động còn chậm, Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ đã nhiều lần có văn bản yêu cầu đẩy nhanh tốc độ chi trả gói hỗ trợ này. Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội cũng đã lập 6 đoàn công tác để đôn đốc các địa phương nhanh chóng hoàn thành việc hỗ trợ đúng thời hạn vào 15/8. Tìm hiểu thêm những nguyên nhân dẫn đến tình trạng người lao động chưa nhận được tiền hỗ trợ là do doanh nghiệp chưa nộp hồ sơ hay hồ sơ còn nhiều thông tin chưa chính xác, phóng viên THQH Việt Nam đã ghi nhận thực tế tại tỉnh Bắc Giang:

Tính đến ngày 10/7, huyện Việt Yên, tỉnh Bắc Giang mới nhận được hồ sơ đề nghị của 191 doanh nghiệp. Trong đó, đã phê duyệt danh sách và kinh phí hỗ trợ thuê nhà cho người lao động của 122 doanh nghiệp. Theo ghi nhận, việc người lao động chưa nhận được hỗ trợ là do doanh nghiệp gửi hồ sơ chậm và chưa chính xác.

Ông THÂN VĂN THUẦN, Phó Chủ tịch Thường trực huyện Việt Yên, tỉnh Bắc Giang: “Chậm thứ nhất đó là sai địa chỉ nhà trọ, họ tên, tên đệm, đặc biệt CCCD, số tài khoản vì vậy danh sách phải làm đi làm lại nhiều lần cho nên khó khăn trong thời gian theo quy định. Khó khăn thứ 2 đó là khi mà có tiền hỗ trợ chuyển cho các công ty rồi nhưng các công ty chuyển cho người lao động chậm. Để kịp thời đề nghị khu công nghiệp tập trung chỉ đạo các công ty tiến hành xác lập hồ sơ gửi ngay về huyện.”

Theo thống kê của tỉnh Bắc Giang, tỉnh đã nhận hồ sơ của 293 lượt doanh nghiệp hỗ trợ cho trên 104.000 lượt người lao động  với số tiền trên 52 tỷ đồng. Sở đã phê duyệt được 90% so với số tiếp nhận và đã cấp kinh phí để chi trả cho 156 lượt doanh nghiệp. Bắc Giang phấn đấu đến 30/7 sẽ hoàn thành việc chi trả cho người lao động.

Ông TRẦN VĂN HÀ, Phó Giám đốc Sở Lao động, thương binh và Xã hội tỉnh Bắc Giang: “Ở đây có vấn đề gắn trách nhiệm với doanh nghiệp. Doanh nghiệp lập hồ sơ danh sách đề nghị các địa phương hỗ trợ. Qua kiểm tra, đôn đốc các doanh nghiệp thì doanh nghiệp tỏ ra thận trọng rà soát, xác minh nơi ở, thông tin liên quan đến người lao động. Sau đó nộp. Ngoài ra nhiều doanh nghiệp gặp áp lực trong việc rà soát hồ sơ lập danh sách do nhân sự ít, doanh nghiệp đang phục hồi sản xuất nên khối lượng công việc nhiều.”

Ông LÊ VĂN QUẢNG, Phó Trưởng ban Chính sách - Pháp luật, Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam: Việc xác nhận mình có thuê trọ để đủ điều kiện đặc biệt xác nhận ban đầu của chủ nhà trọ. Chúng tôi có kiến nghị các bước ban đầu đã được giải quyết. Đặc biệt, tổ chức công đoàn, các cơ quan chức năng đã vào cuộc. Đến nay, theo thông tin có 1 triệu 2 đã hoàn thành các thủ tục về việc xác nhận thuê nhà ở được BHXH xác nhận. Tốc độ giải ngân chậm. Nguyên nhân ngân sách địa phương chờ Trung ương.”

NGUYÊN NHÂN KHIẾN GÓI HỖ TRỢ TIỀN THUÊ CHO NGƯỜI LAO ĐỘNG CHẬM

Thực hiện chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ nhanh chóng giải ngân gói hỗ trợ tiền thuê nhà cho người lao động, từ tháng 7, thành phố Hồ Chí Minh đã quyết định chi bổ sung 1.244 tỷ đồng để thực hiện gói hỗ trợ tiền thuê nhà cho người lao động. Đến nay có hơn 15.300 doanh nghiệp tại thành phố làm thủ tục xác nhận bảo hiểm xã hội để hưởng gói hỗ trợ thuê nhà cho hơn 500.000 người lao động. Dự tính sẽ có gần 1,2 triệu người lao động được hỗ trợ tiền thuê nhà với tổng kinh phí gần 2.100 tỷ đồng. 

Với sự hỗ trợ kịp thời, những người lao động thuê nhà như chú Cường khi nhận được tiền hỗ trợ thuê nhà đã bớt đi một phần nỗi lo trong cuộc sống.

Ông NGUYỄN HÙNG CƯỜNG, Công nhân Công ty VISSAN: Mặc dù số tiền cũng không phải quá lớn nhưng thực sự cũng góp cho chúng tôi một phần, cũng giải quyết cho chúng tôi được khó khăn trong hoàn cảnh, thời điểm hiện nay.”

Điển hình công ty Vissan đã hỗ trợ gần 1.400 cán bộ, công nhân viên tiền hỗ trợ thuê nhà. Trong đó cónhững công nhân quay lại làm việc sau dịch Covid-19 đã nhận 3 triệu đồng hỗ trợ tiền nhà theo chính sách của Chính phủ.

Bà HUỲNH ANH THƯ, Chủ tịch Công đoàn Công ty VISSAN: Khi nhận được các văn bản hướng dẫn, về phía công đoàn kết hợp với phòng tổ chức nhân sự hướng dẫn đến người lao động, hỗ trợ cho người lao động về các thủ tục.”

Đến ngày 04/8, Bảo hiểm xã hội Thành phố Hồ Chí Minh đã xác nhận hơn 1.065.000 người lao động thuộc diện hỗ trợ tiền thuê nhà. Tuy nhiên chỉ mới giải ngân cho hơn 195 ngàn người lao động. Số tiền giải ngân 104 tỷ đồng trong tổng số gần 2.000 tỷ đồng gói hỗ trợ từ Quyết định số 08.Tp Thủ Đức & huyện Củ Chi là hai địa phương có tỉ lệ chi hỗ trợ nhiều nhất.

Ông NGUYỄN VĂN LÂM, Phó Giám đốc Sở Lao động Thương binh và Xã hội TP Hồ Chí Minh:Ngày nộp sơ phải theo đúng Quyết định 08 của Thủ tướng là đến hết ngày 15/8 là phải nộp xong và phải thực hiện chi theo công điện số 431 của Thủ tướng ngày 19/5. Có nghĩa là phải chi, chi cho dứt điểm trong tháng 8/2022.”

Tổng liên đoàn Lao động Việt Nam chỉ đạo các cấp công đoàn tiếp tục đôn đốc, kiến nghị và phối hợp với doanh nghiệp đẩy mạnh tuyên truyền chính sách hỗ trợ thuê nhà, đặc biệt quy định về mức hỗ trợ, trình tự thủ tục, hồ sơ. TPHCM cần tăng cường đẩy nhanh xét duyệt hồ sơ của các doanh nghiệp, qua đó đảm bảo quyền lợi cho người lao động.

NHANH CHÓNG HOÀN THÀNH HỖ TRỢ TIỀN THUÊ NHÀ CHO NGƯỜI LAO ĐỘNG

Khi mà thời hạn cuối cho việc nộp hồ sơ hỗ trợ tiền thuê nhà cho người lao động đã gần kề, các địa phương đều đang gấp rút triển khai công việc cho đúng tiến độ. Một tin vui mà chúng tôi vừa nhận được là tỉnh Cà Mau đã hoàn thành việc chi hỗ trợ theo Quyết định 08 của Thủ tướng Chính phủ cho gần 10 ngàn người lao động với số tiền hơn 16 tỷ đồng. Đây là một trong những địa phương đầu tiên của cả nước triển khai sớm và hoàn thành chính sách này. Tuy nhiên, hầu hết các tỉnh thành đều đang chạy đua với thời gian. 

Cách đây ít ngày, tại Hà Nội, Phó Thủ tướng Lê Minh Khái chủ trì Phiên họp thứ nhất, Ban Chỉ đạo về triển khai thực hiện Chương trình phục hồi và phát triển kinh tế xã hội đã có chỉ đạo quyết liệt hơn nữa trong thực hiện gói hỗ trợ người lao động thuê nhà; hỗ trợ 2% lãi suất cho doanh nghiệp, hợp tác xã, người dân… 

Báo cáo của Bộ Kế hoạch và Đầu tư cho biết, sau hơn 6 tháng triển khai Nghị quyết số 11 của Chính phủ và Nghị quyết 43 của Quốc hội đã đạt được một số kết quả cụ thể.

Về kết quả giải ngân, các chính sách thuộc chương trình đã giải ngân khoảng 48 nghìn tỷ đồng. Tuy nhiên theo đánh giá, tình hình xây dựng một số văn bản hướng dẫn còn chưa đảm bảo tiến độ yêu cầu đề ra, việc thực hiện và giải ngân một số chính sách đã được ban hành còn chậm, đạt kết quả thấp, chưa hỗ trợ người dân và doanh nghiệp vào thời điểm cần thiết, làm giảm hiệu quả của chương trình. Điển hình như việc chậm triển khai giải ngân gói hỗ trợ tiền thuê nhà cho người lao động.

Ông NGUYỄN VĂN HỒI, Thứ trưởng Bộ Lao động, Thương binh và Xã hội: “Hiện nay đúng là một số cấp ủy chính quyền địa phương chưa quan tâm đúng mức trong triển khai chính sách, ban hành tổ chức chậm, công tác tuyên truyền chưa kịp thời. Trong thực hiện, tại một số địa phương, người sử dụng lao động yêu cầu cung cấp giấy tờ kéo dài, thời gian xác minh chậm.”

Phát biểu tại cuộc họp, Phó Thủ tướng Lê Minh Khái đánh giá cao sự vào cuộc tích cực của các bộ ngành, địa phương trong việc triển khai nhanh một số chính sách như: Chính sách giảm thuế, phí, lệ phí… Với những nội dung còn chậm, Phó Thủ tướng yêu cầu cần tập trung xác định rõ các vấn đề còn tồn tại, khó khăn để tập trung tháo gỡ triển khai thực hiện hiệu quả trong thời gian tới.

Phó Thủ tướng cũng đề nghị các bộ, ngành căn cứ vào tình hình thực tế, đôn đốc địa phương giải ngân quyết liệt hơn nữa, nhất là triển khai gói hỗ trợ người lao động thuê nhà; hỗ trợ 2% lãi suất cho doanh nghiệp, hợp tác xã, người dân,… để kịp thời hỗ trợ người dân, doanh nghiệp.

QUYẾT LIỆT TRIỂN KHAI GÓI HỖ TRỢ PHỤC HỒI VÀ PHÁT TRIỂN KINH TẾ - XÃ HỘI

Có nhiều nguyên nhân dẫn đến chậm tiến độ giải ngân gói hỗ trợ tiền thuê nhà cho người lao động nhưng bất kể là lý do gì thì cũng không thể trì hoãn việc này, khi mà thời hạn đặt ra theo quyết định đã đến gần. Những khó khăn, bất cập cần được hướng dẫn và tháo gỡ, điều chỉnh kịp thời để chính sách hỗ trợ tiền thuê nhà cho người lao động nói riêng và Chương trình phục hồi và phát triển kinh tế - xã hội nói chung đạt kết quả như mong đợi.  

Ông TRỊNH XUÂN AN, Đại biểu Quốc hội tỉnh Đồng Nai: “Năm 2022 có ý nghĩa quan trọng trong việc thực hiện chương trình phục hội phát triển và kinh tế - xã hội. Tuy nhiên, đến thời điểm này, Nghị quyết 43 và các chính sách, chủ trương lớn được triển khai rất chậm. Công tác giải ngân, hỗ trợ cho các đối tượng bị tác động của đại dịch chưa được thực hiện hiệu quả, như Chương trình hỗ trợ nhà cho công nhân, chương trình máy tính cho em. Có một sự sốt ruột không hề nhỏ khi chúng ta có tiền mà không thể tiêu được, mặc dù nhu cầu và nhiệm vụ đặt ra là rất lớn và cấp bách. Nếu không có các giải pháp phù hợp thì tiến độ 2 năm của Chương trình khó khả thi. 

Do đó, đề nghị Chính phủ, các bộ, ngành, địa phương cần quyết liệt hơn trong triển khai các thủ tục hành chính, bỏ các thủ tục rườm rà. Nội dung nào đúng thẩm quyền thì phải quyết định ngay tránh tình trạng xin ý kiến lòng vòng giữa các cơ quan, bộ ngành và dồn mọi việc cho Thủ tướng và Chính phủ. Tiếp tục phân cấp mạnh hơn nữa đi đôi với kiểm tra, giám sát, nâng cao trách nhiệm của người đứng đầu các cơ quan, tổ chức trong công tác giải ngân và triển khai các chính sách. Đề nghị Chính phủ rà soát các chính sách đặc thù, đặc biệt đã và đang triển khai có hiệu quả, khả thi để sớm trình Quốc hội ban hành cơ chế thống nhất triển khai lâu dài, đồng bộ và có hiệu quả."

Sau thời gian dài bị ảnh hưởng nặng nề do dịch bệnh, Nhà nước ta đã triển khai nhiều chính sách để hỗ trợ người dân và doanh nghiệp khắc phục khó khăn, khôi phục sản xuất kinh doanh và ổn định cuộc sống. Cùng với chính sách hỗ trợ tiền thuê nhà cho người lao động còn có nhiều chính sách khác về thuế, phí, lệ phí, cho vay ưu đãi…. Lần đầu tiên cả nước triển khai một gói phục hồi với quy mô lớn, phức tạp, không tránh khỏi những vướng mắc, chậm trễ. 

Tuy nhiên, chỉ còn 10 ngày nữa là hết thời hạn 15/8, chặng đường hoàn thành giải ngân gói hỗ trợ tiền thuê nhà chắc chắn còn gian nan. Phó Thủ tướng đã có chỉ đạo các bộ, ngành, địa phương phải sáng tạo, quyết liệt trong triển khai thực hiện, kịp thời điều chỉnh cho phù hợp để tiền hỗ trợ đến đúng đối tượng một cách nhanh nhất. Ông cha ta có câu “ một miếng khi đói bằng một gói khi no”. Vì vậy, khoản số tiền hỗ trợ của Nhà nước đến tay người lao động đúng thời điểm mới càng ý nghĩa và đáng quý.

Thực hiện : Thu Quỳnh