Thiếu tướng Lê Quảng Ba “đấu rượu, đấu súng” với trùm phỉ để bảo vệ căn cứ địa Pác Bó

Xuân này, về Pác Bó (Hà Quảng, Cao Bằng) nơi đầu nguồn cách mạng, chúng tôi được nghe những câu chuyện dệt thành huyền thoại của Thiếu tướng Lê Quảng Ba, người bảo vệ Bác Hồ ở căn cứ địa cách mạng.

Thiếu tướng Lê Quảng Ba là người chịu trách nhiệm nơi ăn, chốn ở, nơi họp và bảo vệ Hội nghị Trung ương Đảng Cộng sản Đông Dương lần thứ VIII (tháng 5/1941). Ông cũng là Đội trưởng Đội du kích Pác Bó, một hổ tướng trấn giữ vùng căn cứ cách mạng. Trong hồi ký “Bác Hồ và đội du kích Pác Bó" của mình, Thiếu tướng Lê Quảng Ba kể:

Thời gian đó, Hà Quảng (Cao Bằng) thường xuyên bị bọn phỉ cướp phá. Châu uỷ đã phát động phong trào phòng, chống phỉ để canh giữ thôn, bản. Nhằm thị uy, trấn áp, thăm dò lực lượng xem cái gan của cán bộ Lê (ông Lê Quảng Ba) và cán bộ Trần (Thiếu tướng Hoàng Sâm) thế nào, bọn phỉ đã bày mẹo mời các ông thi uống rượu, thi bắn súng.

Một hôm, tên trùm phỉ Lỷ Síu đến nhà một quần chúng cách mạng thách thức: “Tao biết ông Trần, ông Lê Cộng sản ở gần đây. Mày báo cho hai vị là Lỷ Síu muốn mời hai vị đến uống rượu chơi!”.

Tin này được chuyển nhanh về Đội Du kích Pác Bó. Hai ông Lê Quảng Ba và Hoàng Sâm cùng thảo luận và thống nhất sẽ dùng mưu đánh cho trùm phỉ một đòn.

Một mình, một súng pặc-khoọc, “gấu núi” Hoàng Sâm, đàng hoàng bước vào ổ phỉ. Lỷ Síu ra đón ngay: “Ông Lê có nhà mà không đến uống rượu với Síu này à?”.

Ông Hoàng Sâm đáp lời: “Ông Lê đang huấn luyện cho một đội quân. Có gì, ta sẽ mời ông ấy đến sau”.

Thấy tửu lượng của Hoàng Sâm quả là cao, Lỷ Síu ngỏ lời muốn mời ông Lê Quảng Ba đến. Chả mấy chốc, Lê Quảng Ba tới, cùng uống rượu, bên hông vẫn kè kè khẩu pặc-khoọc. Tan cuộc rượu, trùm phỉ mời 2 vị xuống núi dạo chơi.

Đến một cây si to, Lỷ Síu dừng lại: “Tài bắn súng của ông Lê đã lừng danh thiên hạ, bách phát bách trúng, tôi vốn có lòng hâm mộ. Hôm nay được hội ngộ, xin được ông chỉ giáo cho”.

Lỷ Síu chỉ vào một vạch tròn trên cây si bảo, “hồng tâm ở cây si”, rồi giơ súng, bóp cò. Viên đạn chạm vào cách điểm tâm vài phân. Lê Quảng Ba rút súng bắn ngay. Tên trùm phỉ hoảng vía: “Ôi! Đúng hồng tâm rồi!...”.

Họ rủ nhau đi tiếp. Gặp một bụi nứa nhỏ, Lỷ Síu lại thách: “Tôi với ông Lê bắn cây hóp to nhất nhé!”.

Là một tay bắn cừ, hai tay như nhau, thường ngày tên phỉ này ít bắn sai, nhưng hôm đó như bị “ma ám”, nó bắn không được. Viên đạn của nó chỉ chạm vào cạnh cây hóp, để lại một vết xước nhỏ. Đến lượt Lê Quảng Ba, khẩu súng chĩa nhanh về phía bụi cây, xen vào tiếng đạn nổ là tiếng “đốp”, một dóng cây hóp nứt toạc ra.

Lỷ Síu mặt tái lại, thán phục: “Quả là danh bất hư truyền”.

Chừng vẫn chưa chịu, trùm phỉ lại chỉ một cây đu đủ trước mặt, cách xa chừng năm, sáu chục mét, nói lạc giọng: “Ta bắn quả chín lồi ra...”

Lần này, Lỷ Síu cẩn thận hơn, từ từ nâng súng lên, nheo mắt, bóp cò. Viên đạn xuyên qua quả đu đủ, hạt đen rơi vãi xuống..."Giỏi lắm! Giỏi lắm!...", Lê Quảng Ba trầm trồ, "Tôi xin phép lấy nó xuống....".

Tỳ súng lên khuỷu tay trái, Lê Quảng Ba nhằm cuống quả đu đủ. Đạn nổ, quả đu đủ bị đạn trúng cuống, rơi bịch xuống đất.

Bấy giờ, tên trùm phỉ vã mồ hôi trán. Nó ấp úng: “Tôi thật là... đứng trước Thái Sơn mà không biết. Xin bái phục, bái phục!”.

Từ đó, rừng Pác Bó từ đó không thấy trùm phỉ Lỷ Síu xuất hiện. Câu chuyện “đấu rượu, đấu súng” khiến tất cả lũ phỉ biên giới “cạch mặt” hai ông “tướng Việt Minh” Hoàng Sâm và Lê Quảng Ba. Uy danh của họ từ đó được lan truyền khắp nơi.

Kiều Mai Sơn