Tiêu điểm 8/5: Sốt đất “ảo” nhưng hệ lụy “thật”

Hội nghị Trung ương 5 khóa XIII xem xét việc tổng kết 10 năm thực hiện Nghị quyết Hội nghị Trung ương 6 khóa XI về tiếp tục đổi mới chính sách pháp luật về đất đai. Ngoài những kết quả đạt được, Tổng bí thư Nguyễn Phú Trọng đã nêu ra nhiều hạn chế bất cập về đất đai, trong đó có tình trạng sốt đất, gây nhiều hệ luỵ cho xã hội.

Một trong những hạn chế, bất cập được nêu ra là thị trường bất động sản (BĐS) phát triển thiếu lành mạnh, nguy cơ rủi ro cao. Nhiều đợt sốt đất đã tạo ra nguy cơ bong bóng thị trường BĐS, mới đây là đợt sốt đất diễn ra ở nhiều tỉnh thành trong cả nước. 

Số liệu từ Bộ Xây dựng công bố cho thấy, trong quý I/2022, giá của hầu hết các phân khúc bất động sản đều tăng, đặc biệt là đất nền tăng 3 - 5 lần so với thời gian trước. Còn theo báo cáo thị trường quý I/2022 của sàn giao dịch Batdongsan.com.vn, loại hình đất và đất nền dự án có mức độ quan tâm tăng mạnh ở nhiều tỉnh, thành. Trong đó, tại miền Bắc, Hà Nội có mức giá rao bán đất nền cao nhất với 74% tại huyện Chương Mỹ, theo sau là Bắc Giang với mức tăng 35%. Còn các tỉnh lân cận như Quảng Ninh, Hải Phòng và Bắc Ninh tăng từ 16%-29%. Trong khi đó, tại khu vực miền Trung, giá rao bán đất nền cũng ghi nhận mức tăng từ 32%-41%. Ở khu vực miền Nam, đất nền có vẻ hạ nhiệt hơn, với mức tăng dao động từ 7% - 25%.

Có thể thấy rằng, giá đất tăng cao bất chấp quy luật cung cầu, quy luật giá trị đã để lại rất nhiều hệ lụy, không chỉ về kinh tế mà cả vấn đề xã hội.

Chị Trang có nhu cầu mua 1 mảnh đất nền khoảng 80-100m2 ở khu vực ngoại thành Hà Nội. Với khả năng tài chính hiện tại, đặc biệt giá đất đang tăng cao khiến nhu cầu mua của chị ngày càng trở nên xa vời.

Chị CAO TRANG - Cổ Nhuế, Bắc Từ Liêm, Hà Nội: “Đợt vừa rồi, mình cũng đã định vay và mua mảnh đất đấy, nhưng xu hướng tăng giá đất khiến cho chủ nhà người ta cũng chần chừ chưa muốn chốt luôn giá đó, thành ra mình rất muốn mua nhưng người ta lại chưa muốn bán. Giá đất tiếp tục tăng nên mình cũng chưa biết bao giờ có thể mua được với mức tài chính hiện tại”. 

Trong khi đó, nhiều người cũng đang “đỏ mắt” tìm nhà tại phân khúc chung cư giá bình dân khi nhu cầu thì cao nhưng giá thành lại không hề rẻ. Điều này phản ánh thực trạng dù giá BĐS tăng, nhưng số lượng giao dịch BĐS thực tế lại không nhiều. Và nguyên nhân là do giá không phản ánh đúng giá trị thực, người có nhu cầu thực sẽ không mua những sản phẩm bị thổi giá quá cao, dẫn đến tình trạng hấp thụ kém.

Theo các chuyên gia, tình trạng “người đầu tư thật” thì ít nhưng "cò đất" mua đi bán lại qua tay lại nhiều, hay tình trạng “lãi ảo chôn vốn thật” có thể trở thành "con dao hai lưỡi": vừa gây thiệt hại cho người tiêu dùng, nhưng cũng gây bất lợi cho chính các chủ đầu tư. Và những hệ lụy đối với nền kinh tế là không thể tránh khỏi.

KTS PHẠM THANH TÙNG - Chánh Văn phòng Hội Kiến trúc sư Việt Nam: “Nếu quản lý đất đai để cho đất đai trở thành hàng hóa thì chúng ta sẽ mất rất nhiều thứ. Người ta chỉ có thể kinh doanh trên đất, chứ không thể dùng đất để kiếm giá trị thặng dư. Nếu một xã hội mà cứ làm theo hướng đó thì sẽ không phát triển được.”

GIÁO SƯ ĐẶNG HÙNG VÕ - nguyên Thứ trưởng Bộ Tài nguyên và Môi trường: “Khi giá đất tăng không tương xứng với phát triển kinh tế thì nó sẽ làm kinh tế BĐS lấn át các thể loại kinh tế khác… Kinh tế thật là hàng hóa chứ không phải BĐS, BĐS là khu vực dịch vụ để sản xuất hàng hóa. Một nền kinh tế chỉ loay hoay với khu vực BĐS  là 1 nền kinh tế không có sức sống, và đó là 1 mối lo ngại thực sự cho kinh tế Việt Nam.”

Cũng theo các chuyên gia, giá bất động sản tăng nóng còn ảnh hưởng tới thị trường tiền tệ. Vốn có quan hệ lưu thông với nhau, các dòng tiền đổ hết vào thị trường BĐS dễ gây nguy hiểm cho hệ thống tiền tệ, dẫn đến lạm phát. Cùng với đó là những rủi ro về bất ổn xã hội, khi chênh lệch giàu nghèo có thể sẽ tăng lên.

Mời quý vị và các bạn cùng theo dõi cuộc trò chuyện của Truyền hình Quốc hội Việt Nam với ông Hoàng Văn Cường - đại biểu Quốc hội Thành phố Hà Nội, Ủy viên Ủy ban Tài chính ngân sách của Quốc hội về vấn đề này!